Achterhoekse wijn in opkomst

Henk Takken - Achterhoekse wijn

Zutphen – Wijn wordt al lang niet meer exclusief in zuidelijke landen geproduceerd. Waar er twintig jaar geleden misschien hooguit in de kalkachtige heuvels van Zuid-Limburg wat Nederlandse wijngaarden bestonden, is het door de ontwikkeling van nieuwe druivenrassen tegenwoordig mogelijk om ook in koudere gebieden als wijnboer aan de slag te gaan. In totaal zijn er nu ongeveer 180 wijngaarden in ons land, waarvan de helft een hectare of groter is. Er zijn er al bij van tien hectare en de totale oppervlakte wordt geschat op 240 hectare in Nederland. Zo bevinden zich ook in de Achterhoek inmiddels flink wat wijngaarden waar in totaal, afhankelijk van de seizoensomstandigheden, tussen de 20.000 en 40.000 flessen per jaar vanaf komen. De wijnboeren in deze regio hebben zich verenigd in de coöperatie van Achterhoekse wijnbouwers, waarmee gezamenlijk een aantal wijnsoorten aan de man wordt gebracht. De Achterhoekse wijnen zijn vrijwel allemaal hybride soorten; de witte wijnen vooral Solaris en Johanniter, de rode Regent en Rondo. Die wijnen vinden hun weg naar bijvoorbeeld restaurants, toeristische trekpleisters en kerstpakketten, daarmee mooi aansluitend bij de steeds meer op streekproducten gerichte consument.

Henk Takken van Wijngoed Kranenburg in Vorden begon tien jaar geleden met zijn wijngaard van anderhalve hectare. “Plattelandsvernieuwing werd toen erg gepromoot en daarom was er op een gegeven moment een cursus in Zelhem over hoe je een wijngaard kan beginnen. Ik zocht een mooie bestemming voor mijn grond en dus was ik erbij. Al die 25 cursisten zijn een wijngaard begonnen en volgens mij komen de meeste Achterhoekse wijngaardeniers ook daaruit voort.” Takken is met de vut en heeft aan de wijngaard een leuke hobby. Echt winst maken doet hij niet, de meeste Nederlandse wijnboeren draaien volgens hem zo’n beetje quitte en doen er iets anders bij. “In Nederland haal je vaak èèn fles per plant, dat is niet genoeg.” Het lidmaatschap van de coöperatie van Achterhoekse wijnbouwers biedt volgens hem veel voordelen. Zo kunnen de kosten lager worden gehouden, gebruiken de leden elkaars kennis en waarborgt de samenwerking bovendien de continuïteit van leveringen aan klanten. “Het is nog best lastig om te leren hoe je een echt goede wijn maakt. Daarom hebben we de eerste vier jaar een Zuid-Afrikaanse wijnmaker over laten komen om ons het vak te leren. Het was handig om een Afrikaanse wijnmaker te laten komen, omdat het daar juist geen oogsttijd is als dat bij ons wel het geval is.”

Even verderop in Laren heeft ook Gerrit van der Poel zich het vak van wijnboer aangeleerd. Zijn wijngaard de Braoke telt èèn hectare en ook hij is er niet fulltime mee bezig. “Toen ik tien jaar geleden begon zeiden ze dat je van èèn hectare zou kunnen leven, maar je moet er nu toch wel vier a vijf hebben.” Van der Poel produceert per jaar ongeveer 3500 echte Achterhoekse wijnflessen, waarmee hij al verschillende nationale en internationale prijzen won. In de piekperiodes heeft hij een aantal vrijwilligers tot zijn beschikking om hem te helpen, zoals in de oogsttijd. Door het koude voorjaar is de oogst dit jaar echter overal laat: “Normaal beginnen we eind september, maar we lopen nu al drie weken achter. De oogst zal dus ergens midden oktober zijn.”

Rob Roth van Wijnhoeve Elanova in Vorden heeft zesduizend stokken staan op zijn anderhalve hectare. Hij heeft veel werk aan het snoeien en oogsten. “Bij de druivenrassen die we hier in de Achterhoek hebben moet je veel trossen weghalen om de planten meer kracht te geven, anders krijg je te waterige wijn. In goede wijn zit veel suiker.” Roth is trots op de Achterhoekse wijnen die hij zelf ook produceert. “Er was wel veel scepsis, maar als je ziet wat er in korte tijd al bereikt is, is dat best opzienbarend. Achterhoekse wijnen krijgen steeds meer erkenning en winnen internationale prijzen. En dat terwijl in veel zuidelijke gebieden wijngaarden vaak van generatie op generatie bestierd worden, wij zijn hier nog maar net bezig.”

Open dagen

Voorafgaand aan de Nationale Wijnweek wordt op zaterdag 28 en zondag 29 september de Open Dag Nederlandse Wijngaarden georganiseerd. De open dagen bieden iedereen de gelegenheid om een kijkje te nemen in een Nederlandse wijngaard en wijn van eigen bodem te proeven. Op de website www.nationalewijnweek.nl is bij de button ‘Agenda’ een overzicht van deelnemende wijngaarden te vinden.