Crowdfunding maakt meer mogelijk

Zutphen – In een tijd waarin het moeilijk is om geld bij banken te lenen en veel overheidssubsidies geschrapt worden vanwege bezuinigingen zoeken steeds meer bedrijven, instellingen en particulieren naar alternatieve vormen van financiering. Economisch barre tijden dwingen tot het zoeken naar creatieve middelen om projecten of ondernemingen te doen slagen op manieren die voorheen misschien niet nodig waren. Crowdfunding is één van die middelen, en een snel groeiende ook. Eigenlijk is het een verzamelbegrip, met als gemene deler dat initiatieven van enkelen door velen (de crowd) financieel mogelijk gemaakt worden. Oorspronkelijk ontstaan rond 2004 in Amerika, het land bij uitstek waar particulier initiatief wordt aangemoedigd. Sinds 2010 is crowdfunding ook in Nederland sterk in opkomst.

Tennisvereniging LTC aan de Leeuweriklaan in Zutphen is momenteel bezig met een crowdfundactie onder de eigen leden. Penningmeester Jan van Walbeek: “We zijn een financieel gezonde vereniging met alleen een schuld van 50.000 euro bij de bank. De rente daarop wordt jaarlijks vastgesteld en die ging dit jaar ineens van 4,2 naar 5,4 procent. Ik vond dat nogal gortig, maar er viel nergens over te praten. In de krant had ik ooit eens gelezen over een crowdfundingactie en dus bedacht ik dat we misschien iets met de leden zouden kunnen organiseren om zo niet met die hoge rente van de bank te maken te hoeven hebben.” De aankondiging kwam echter enkele weken voordat de nieuwe rente in zou gaan en dus drong de tijd voor van Walbeek en voorzitter Nicolette Messchaert. Enkele oudere leden werden bereid gevonden om als tijdelijke oplossing de lening te dragen, om zo meer tijd te hebben om iets op te zetten. Alle bijna 500 leden werden vervolgens aangeschreven, met als doel om 50.000 tot 70.000 euro op te halen, tegen een rente van drie procent. De actie loopt momenteel nog, maar het ziet er goed uit volgens van Walbeek en Messchaert. Van Walbeek: “Die 50.000 gaan we waarschijnlijk wel halen. We hebben 70.000 als doel gesteld om over wat meer liquide middelen te kunnen beschikken voor bijvoorbeeld onverwachte uitgaven.” De keuze om het zo te doen ziet hij niet zozeer als een idealistische, maar meer als noodsprong uit boosheid over de opstelling van de bank. “Als banken zich een normale partner betonen zouden we dit niet doen, maar ze doen niet wat ze moeten doen. Ik kreeg ook geen duidelijk antwoord bij de bank waarom die rente ineens zo hoog werd. Geen keuze uit een solidariteitsgedachte dus, hoewel het wel als voordeel heeft dat de betrokkenheid van leden op de club omhoog gaat.”

De nieuwe beiaardier van de Eijsboutsbeiaard in de Gudulatoren in Lochem Jan-Geert Heuvelman is momenteel ook op zoek naar alternatieve financieringsbronnen voor zijn werk als beiaard. Een concrete actie heef thij nog niet opgezet, maar Heuvelman denkt wel na over crowdfundingachtige mogelijkheden. Van 1963 tot begin dit jaar werd het werk van de beiaardier altijd door de gemeente Lochem betaald, maar toen de vorige met pensioen ging besloot de gemeente dat er niet langer meer structureel gefinancierd kon gaan worden. De Stichting Vrienden van de beiaard kreeg voor twee jaar geld mee en moet daarna haar eigen broek ophouden. Heuvelman: “Ik probeer nu eerst meer draagvlak te creëren, het werk van de beiaard zichtbaarder te maken. Veel mensen denken dat die deuntjes automatisch worden afgespeeld en realiseren zich niet dat er een beiaard op een instrument speelt. Dat bewustzijn probeer ik nu eerst te verhogen, om zo meer kans te maken op financiering. Dat is in mijn geval meteen ook lastig, want als beiaardier blijf je toch redelijk anoniem, mensen zien je niet spelen. Bovendien genereer ik geen inkomsten met concerten of zo, iedereen kan mijn spel horen.” Of crowdfunding de manier is om zijn wekelijkse bespeling te financieren weet hij dus nog niet helemaal zeker, maar hij hoopt wel van harte dat hij straks door kan gaan. “Het zou echt zonde zijn als dat niet lukt, want het is een fantastisch instrument hier in Lochem. Een belangrijk reden voor mij om te spelen. Ik ga er hard mijn best voor doen om dat straks ook nog te kunnen bekostigen.”

Duurzaamheidscentrum de Kaardebol in Zutphen wordt vanaf 2014 overgenomen door coöperatie Atelier3D omdat de gemeente geen geld meer heeft voor het schooltuinen- en kassencomplex. Het samenwerkingsverband van 64 ondernemers, maatschappelijke organisaties en basisscholen heeft ambitieuze plannen met het centrum. Er moeten volgend jaar een werkatelier voor zzp’ers, een restaurant en een kookstudio komen. Om dat alles mogelijk te maken is er een flinke verbouwing nodig. Kosten: 400.000 euro. Het is de bedoeling dat dat bedrag voor een deel door de gemeente gefinancierd gaat worden, een deel door de bank, door verschillende fondsen en een ton via crowdfunding. Bestuursvoorzitter Lex Hemelaar: “Dat is geen keuze uit nood. We wilden direct al een deel via crowdfunding binnenhalen, omdat er best veel mensen in Zutphen zijn die de Kaardebol een warm hart toedragen.” Half oktober startte de actie om een ton via crowdfunding op te halen en een maand later is er al een kwart van dat bedrag opgehaald. Hemelaar en consorten geven zichzelf tot het einde van het jaar de tijd om het bedrag bij elkaar te krijgen. “Het loopt best goed, ik heb er vertrouwen in dat we een heel eind gaan komen. Het voordeel is natuurlijk wel dat we als coöperatie zoveel leden hebben die doneren en reclame maken voor onze actie. Daardoor verspreid het als een olievlek.” Behalve reclame via de leden zijn Hemelaar en de andere initiatiefnemers ook druk bezig om op andere manieren deelnemers binnen te halen: er werd al een flyer gemaakt, er worden presentaties gegeven en de komende maanden zijn er verschillende kijkdagen georganiseerd voor belangstellenden, om zo te laten zien wat er straks met het geld zal gaan gebeuren. Hemelaar: “Er zijn eigenlijk drie typen deelnemers: mensen die veel sympathie hebben voor de Kaardebol en blij zijn met het voortbestaan, mensen die behoefte hebben aan een plek om te recreëren in Zutphen en mensen die het zien als een aantrekkelijke belegging.” Dat laatste kan het ook wel zijn, want er valt bij Atelier 3D een hogere rente te ontvangen dan bij de bank. Deelnemers kunnen zelf hun rentepercentage kiezen: 0, 2 of 4 procent. Een vierde optie is een restaurantbon voor het nieuw te openen restaurant. Een optie die omgerekend op vijf procent rente neerkomt en die tot nu toe door de meesten wordt gekozen. Er kan 250, 500, 750, 1000 euro of meer worden ingelegd, de meesten doen tot nu toe voor 1000 euro mee. Hemelaar: “Er is natuurlijk altijd een bepaald risico aan zo’n belegging verbonden, daar zijn we ook eerlijk over naar mensen toe. Maar dat risico proberen we wel zo veel mogelijk te beperken. Er heeft namens de gemeente een financieel expert naar onze plannen gekeken en die was positief. Het feit dat de gemeente op het punt staat om voor een belangrijk deel mee te financieren vinden we ook een vertrouwenwekkend signaal. Het belangrijkste is dat je iets leuks zet tegenover die investering, mensen moeten een goed gevoel krijgen bij jouw plannen.”

Zie voor meer informatie: http://www.atelier3d.nl/bouwmee/

Crowdfunding

  • Een alternatieve manier om een project te financieren.
  • Via internet worden projecten gepresenteerd, inclusief het benodigde bedrag. Deelnemers kunnen zich vervolgens voor een (klein) deel van dat bedrag inschrijven.
  • Er zijn verschillende vormen van crowdfunding: donaties, sponsoring (waarbij er vaak een niet-financiëlebeloning tegenover staat) en lening.