Huize Ruurlo geeft geheimen prijs

Impressie kasteel Huize RuurloRuurlo – De werkzaamheden die ertoe moeten leiden dat kasteel Huize Ruurlo straks geschikt is als museum zijn kortgeleden opgestart. Er is al flink wat in gang gezet sinds miljardair en Vordenaar Hans Melchers vorig jaar het kasteel kocht om er de werken van de magisch-realistische schilder Carel Willink tentoon te stellen. Architect Cor Bouwstra maakte een plan voor de restauratie en herbestemming van het voormalige gemeentehuis, restauratiearchitect Nico de Bont verwierf onlangs samen met Wolter & Dros en Croon de opdracht voor de uitvoering van het project. 1 augustus volgend jaar moet alles af zijn, iets later dan de Gorsselse hoofdvestiging.

De meest in het oog springende veranderingen zijn een hoge glazen entree aan de achterzijde en een centraal trappenhuis waardoor er op elke verdieping een rondgang wordt gecreëerd. Maar voordat het zover is wordt er vooral veel gestript in het gebouw, dat straks een dependance zal vormen van het nieuwe Gorsselse Museum voor Realisme. Overal liggen houten vloeren open en worden wanden laag voor laag afgepeld. Architect Cor Bouwstra: “Je moet eigenlijk eerst schade maken om de constructie te kunnen versterken en vervolgens weer met herstel bezig gaan.” Zo komen Bouwstra en de technische uitvoerders momenteel verschillende houten constructiebalken onder de vloeren tegen die door houtrot aan vervanging toe zijn.

Het kasteel werd in elk geval al in 1326 genoemd, maar in de loop van de eeuwen werden er regelmatig delen bijgebouwd. Hierdoor komen er nu tijdens het strippen veel interessante dingen tevoorschijn die niet altijd bekend waren. In de kelder worden bijvoorbeeld de contouren zichtbaar van dichtgemetselde verdedigingsgaten en achter gipswanden worden resten van oude juten wandbespanningen zichtbaar. Bouwstra: “Het was ooit een middeleeuws huis dat later verder is uitgebouwd. Maar door wat we nu tegenkomen denk ik dat het oudste deel veel ouder moet zijn geweest dan altijd werd aangenomen.” De architect leidt dat af uit de balklagen en het metselwerk dat de uitvoerders momenteel tegenkomen.

De werknemers van restauratiearchitect Nico de Bont zijn ondertussen druk aan het werk, “want we hebben te maken met een relatief korte bouwtijd”, volgens uitvoerder Kees Bakker. Tijdens de drukste periodes zullen er ongeveer vijftig tot zestig man bezig zijn in Huize Ruurlo om alles op tijd af te krijgen. Bij het bedrijf is ruime ervaring met restauratieprojecten van oude gebouwen. Bakker: “We hebben veel vooronderzoek gedaan naar de bouwgeschiedenis, de normen die we hanteren zijn vrij streng.” Bouwstra: “Hans Melchers wilde een topaannemer en dat is met Nico de Bont zeker gelukt, ze hebben een hele goede naam op dit gebied.”

Het is volgens Bouwstra niet perse de bedoeling om het gebouw in zo oorspronkelijk mogelijke staat terug te brengen. “Het gaat om een lange periode met verschillende bouwstijlen en daar moet je altijd een keuze in maken. Het is ook helemaal niet erg om nieuwe elementen toe te voegen, als ze maar wel recht doen aan het gebouw.” Binnenkort gaat het kasteel ook aan de buitenkant in de steigers om het voegwerk en de kozijnen op te knappen. Dat werd in de gemeentehuisperiode ook al gedaan, maar volgens Bouwstra op een vrij oppervlakkige manier. “Het is niet perse slecht gedaan, maar wij doen het grondiger. Het gebruik van de gemeente heeft bijgedragen aan het voortbestaan van het gebouw, wij borduren daar op voort. Maar we gaan er wel wat meer een museum van maken en iets minder een gemeentehuis.”

Volgens planning zullen ergens in de zomer de centrale lift en toiletgroepen eruit worden gehaald om plaats te maken voor een glazen trap. Die extra trap maakt het mogelijk om straks per verdieping een rondgang te maken van de oude trap naar de nieuwe of vice versa. Die rondgang zal aan de achterkant via de glazen serre lopen die ook binnenkort al gebouwd gaat worden. De voorkant zal dienen als trouwlocatie en verder gaat ook de zolderverdieping niet voor museumpubliek toegankelijk zijn; daar komen een dienstwoning en bruidssuite. Cor Bouwstra denkt dat alle nieuwsgierige toeschouwers die nu al regelmatig rondom het kasteel lopen straks positief verrast gaan worden. “De werken van Willink passen prachtig hier, het gaat denk ik ook meer een huiselijke dan een museale sfeer krijgen. Je wandelt straks door kamers die op zichzelf al prachtig zijn. Ik denk dat de streek echt heel blij mag zijn met Hans Melchers.”

Gorssel

Zakenman Hans Melchers kocht in maart 2012 ongeveer duizend Nederlandse (magisch-)realistische schilderijen op uit de failliete boedel van kunstverzamelaar en bankier Dirk Scheringa. Oorspronkelijk was het plan om kasteel Huize Ruurlo voor alle werken te gebruiken, maar daar bleek het gebouw al snel te klein voor. Daarop kocht Melchers ook het oude gemeentehuis in Gorssel, waar nu de hoofdvestiging van het Museum voor Realisme zal verschijnen. De vestiging in Gorssel komt volgens planning al in het voorjaar van 2015 af, iets eerder dan Huize Ruurlo. De beide musea zullen ook los van elkaar geopend worden. Architect Hans van Heeswijk maakte het ontwerp voor het Museum voor Realisme in Gorssel. Een twee verdiepingen tellend nieuw gebouw van 4500 vierkante meter zal aangebouwd worden bij het oude gemeentehuis, dat uit 1914 stamt. Daaromheen gaat een parkachtige omgeving gecreëerd worden. In het Gorsselse museum zullen in tegenstelling tot in Huize Ruurlo werken van veel verschillende kunstenaars gaan hangen, waaronder Pyke Koch, Charley Toorop en Wim Schumacher.