Jacht- en wapenhandel Martens roeit tegen de stroom op

Martens

Vorden – De meeste winkelgebieden beginnen steeds meer op elkaar te lijken. De opkomst van grote ketens en een toenemend internetgebruik zorgen ervoor dat de aloude variatie in het winkelbestand van dorpen en steden vaak langzamerhand verdwijnt. Toch zijn ze er soms nog; de kleine, specialistische zaakjes die tegen de stroom in al jarenlang het hoofd boven water weten te houden. Jacht- en wapenhandel Martens in Vorden is een voorbeeld van zo’n zaakje, onopvallend gelegen aan de Zutphensestraat en gericht op een specialistische markt. Veel Vordenaren zullen er dan ook nog nooit binnen zijn geweest en maar weinigen realiseren zich dat er al een lange geschiedenis schuilgaat achter de gevel van Martens.

Die geschiedenis van het bedrijf begon al in 1829, toen onder de naam Ringelenberg een geweer- en horlogemakerij werd gestart. In 1957 werden beiden gesplitst en nog steeds zit juwelier Siemerink naast Martens. Tegenwoordig runnen Bennie en Diny Bats de jacht- en wapenhandel, samen met drie trouwe medewerksters die al vele jaren in de zaak werken. Liefhebbers van de jacht en van wapens kunnen er hun hart ophalen. Niet alleen wapens in alle soorten en maten zijn er verkrijgbaar, maar ook kleding en andere artikelen die van pas komen in de natuur. Verrekijkers, messen en zaklampen; wie van het buitenleven houdt komt al snel uit bij het echtpaar Bats.

De laatste jaren lijkt er niet veel te zijn veranderd in de winkel van Martens. De lange geschiedenis van het bedrijfje is er nog duidelijk terug te zien, ook al staat er inmiddels een ander pand dan toen er in de negentiende eeuw werd begonnen. De jachtsport neemt de laatste jaren wat af en het publiek vergrijst dan ook een beetje. Bennie Bats drinkt achterin de zaak een kopje koffie met echtgenoot Diny en medewerkster Carla: “Veel jongeren kopen tegenwoordig via internet. Dat is voor ons geen optie, want dan heb je grote voorraden nodig en daar hebben we hier de ruimte niet voor. Maar gelukkig hebben we een vaste klantenkring die ons vaak al jaren kent. Onze deskundigheid en ervaring zijn onze grote kracht. Mensen uit het hele land komen bij ons omdat ze ons kennen en vertrouwen. Veel Vordenaren zullen onze winkel niet eens kennen omdat we toch vrij specialistisch zijn, maar juist daarom hebben we echt een regionale uitstraling.” Carla helpt de klanten al 28 jaar: “We doen het hier met vijf man, allemaal parttime. Ik hoor inmiddels zo’n beetje bij de inventaris.”

Toch veranderen de tijden, tegenwoordig staan de jacht en de schietsport soms in een negatief daglicht. Bats heeft er weinig begrip voor. “De wapenwetgeving in Nederland is bijzonder streng, we kennen hier geen Amerikaanse toestanden. Als er al incidenten zijn is dat meestal met illegaal aangekochte wapens. Bovendien wordt er in de media regelmatig bericht over wapens bij incidenten, terwijl het dan bijvoorbeeld ook wel om een honkbalknuppel kan gaan in plaats van een pistool.” Niettemin doen gebeurtenissen als de schietpartij in Alphen aan de Rijn het imago van de wapenhandel geen goed. Ook de jacht staat steeds verder af van mensen. Bats: “Mensen willen met kerst wel een stuk wild op tafel, maar vragen zich niet meer af waar dat vandaan komt. Als er geen jager is, is er ook geen wild. De jager is bovendien nog steeds belangrijk voor de balans in de natuur.” De strengere veiligheidseisen zorgden er voor dat het echtpaar Bats stopte met de verkoop van vuurwerk, wat ze daarvoor jarenlang deden. In de jaren ’70 deed Martens bovendien ook nog in sportkleding. Bats: “Maar toen kwamen de grote ketens en daar was niet tegenop te boksen. Wij zijn ons sindsdien gaan specialiseren in de jacht en alles wat met het buitenleven te maken heeft. Niet alleen jagers kunnen bij ons terecht, maar ook bijvoorbeeld natuurliefhebbers. Eigenlijk hebben we heel veel op het gebied van wat je tegenwoordig ‘outdoor’ noemt. En qua jachtkleding zijn we inmiddels behoorlijk uniek. We verkopen nog spullen die niet veel meer te krijgen zijn, zoals bijvoorbeeld knickerbockers. In de loop der jaren zijn veel bedrijven als de onze in Nederland verdwenen.”

Naast het in vitrines en op kledingrekken uitgestalde assortiment in de winkel heeft Bats op de eerste verdieping nog een ruimte met veel verschillende wapens, die normaal alleen toegankelijk is voor vergunninghouders. In rijen aan de wand staan er verschillende geweren, pistolen en revolvers opgesteld. “De grotere jachtwapens verkopen we het meeste.” Op het gebied van wapens is Bats sowieso van alle markten thuis, want hij doet ook aan reparatie en revisie en laat achter de winkel een ruimte zien waar hij met behulp van een machine zelf kogels maakt. Op verschillende kermissen en andere feesten bied het echtpaar bovendien vogelschieten aan als activiteit, onder anderen op het Heufs volksfeest. Voor de goede orde: er wordt dan, meestal met een luchtbuks, op een houten vogel geschoten.

Bennie Bats zelf begon in 1972 in de zaak bij de oude Martens als leerling-geweermaker. Aangezien er geen opvolger was kwam Bats al snel in aanmerking. “Daar dacht je niet bij na, dat deed je gewoon. De oude Martens zei toen ik in de zaak kwam tegen me dat als ik mijn vakdiploma’s zou halen ik later wel verder kon gaan met het bedrijf. Uiteindelijk heb ik dat in 1994 gedaan en twee maanden later overleed Martens.” Voorlopig blijven Bats en zijn vrouw nog wel even doorgaan, de beide zoons van het echtpaar hebben geen belangstelling om de zaak over te nemen. “Je hebt weinig vrije tijd, want in de weekenden zijn we veel op pad voor het vogelschieten.”

Voor meer informatie: www.martensvorden.nl