Nieuw Nederland: Strijden voor rechten van Poolse werknemers

De nieuwste groep migranten in Nederland komt uit Oost-Europa. Met de aanstaande toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengen-verdrag zal hun aantal alleen maar toenemen. Wat drijft ze? En wat verwachten ze van hun verblijf in Nederland? Vandaag: Marcin Zielinski, Polen.

Marcin Zielinski - PolenVOORBURG – Niemand weet precies hoeveel Oost-Europese immigranten er in Nederland wonen. De tijdelijke Kamercommissie ‘Lessen uit recente arbeidsmigratie’ constateerde vorig jaar dat het er tenminste 200.000 zijn.

Waarschijnlijk ligt dit aantal nog een stuk hoger, omdat veel immigranten zich niet registreren. Van deze mensen vormen Polen de grootste groep. De jonge Poolse immigrant Marcin Zielinski (29) houdt zich dagelijks bezig met de positie van deze nieuwe immigranten.

indrukwekkend cv

De vriendelijke, lange Pool heeft een indrukwekkend cv: in zijn thuisland behaalde hij een bachelor en master in Engelse filologie en een postdoctorale graad in management aan de universiteit van Wroclaw. In Nederland verkreeg hij nog een master Europese studies aan de Universiteit Leiden.

In 2008 kwam hij met zijn toenmalige vriendin naar Nederland voor een uitwisselingsprogramma en sindsdien woont Zielinski in Voorburg. Als projectmedewerker arbeid bij Productschappen Vee, Vlees en Eieren houdt hij zich bezig met de rechten en plichten van buitenlandse medewerkers in die sector.

tolerant land

De Nederlandse omgang met immigranten heeft Zielinski nogal verbaasd. ‘Ik kwam hier met de gedachte die veel buitenlanders hebben dat Nederland een tolerant land was, maar na een paar jaar ben ik daarover van mening veranderd.’ Hij maakt er zelf weleens een voorbeeld van mee: ‘Ik wilde een tijdje geleden een laptop kopen op afbetaling. Dat was een bestaande regeling, maar ik kreeg van de medewerker te horen dat ik daar geen gebruik van kon maken. Het was direct betalen of niet. Aan mijn opmerking dat dit ingaat tegen Europese regels had de medewerker geen boodschap.’

Zielinski’s negatieve beeld wordt versterkt door zijn werk: in de Nederlandse vleessector komt hij veel misstanden tegen. Nederlandse werkgevers bleken niet geïnteresseerd te zijn in het project van de sociale partners waar Zielinski aan meewerkt om buitenlandse werknemers op hun rechten en plichten in Nederland te wijzen. Zielinski zoekt nu rechtstreeks contact met deze arbeidskrachten door bijvoorbeeld te flyeren.

praktijk

‘Op papier is er veel goed geregeld voor Poolse arbeiders, maar de praktijk is vaak anders. Mensen zijn bang om over werkomstandigheden te beginnen of via een vakbond voor hun rechten op te komen. Sommige werkgevers klagen zelfs over het feit dat we werknemers informeren. Ik ken een voorbeeld waarbij een groep Polen iets aan de kaak stelde en binnen een uur in een busje terug naar huis werd gezet.’

Toch ziet Zielinski ook voordelen aan Nederland. Polen hebben volgens hem vaak een vrij conservatieve mentaliteit. ‘Ook de werkhouding is soms slecht. Nederland is wat dat betreft aantrekkelijker voor hogeropgeleiden. Maar ook voor laagopgeleide Polen is Nederland interessant. Met het minimumloon heb je het hier wel moeilijk, maar je kunt er nog steeds van rondkomen. In Polen lukt dat met het minimumloon echt niet.’

integreren

Zielinski vindt het belangrijk om in Nederland te integreren. De taal leerde hij al snel. ‘Ik had al familie in Kudelstaart waar ik een paar keer op vakantie geweest was en probeerde al wat Nederlands te leren voor ik hier kwam.’ Veel Polen in Nederland trekken naar elkaar toe, heeft Zielinski gemerkt. Zelf doet hij daar niet aan mee. ‘Een vriendin nodigde me uit om mee te gaan naar een dansschool. In eerste instantie leek me dat wel wat, maar het bleek om Poolse dansen te gaan. Daar heb ik geen trek in, ik wil openstaan voor andere culturen.’

Zijn project bij het productschap loopt binnenkort af en dus staat Zielinski nu op een kruispunt: in Nederland blijven of toch terug naar Polen? ‘Ook in Polen is er inmiddels veel in beweging, het land kent hoge groeicijfers.’