Oosten in opstand tegen goederenvervoer

Oude Ijsselbrug Zutphen - goederenvervoerZutphen – Vanaf 2020 gaan treinen in de Randstad ‘spoorboekloos’ rijden. Op de drukkere trajecten zullen er dan veel meer treinen gaan rijden, waardoor reizigers geen rekening met vertrektijden meer hoeven te houden. De nieuwe plannen hebben grote gevolgen, want door het intensievere personenvervoer in het westen van het land zullen er straks veel meer goederentreinen vanuit het Rotterdamse havengebied via Gelderland en Twente worden omgeleid. In het oosten van het land is men er bepaald niet blij mee.

Johan Laman Trip, Maarten van der Meer en Henk Derks hebben zich met enkele andere bezorgde burgers verenigt in belangenvereniging Regionaal Overleg Noordelijke Aftakking (RONA) en lobbyen veel bij Tweede Kamerleden. Derks: “De gevolgen voor de regio zullen groot zijn. Wij maken ons vooral zorgen over geluidsoverlast, de gevolgen van trillingen en de risico’s die het transport van gevaarlijke stoffen met zich meebrengen. Bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu trekt men zich hier niets van aan. Er wordt gewoon letterlijk gezegd dat mensen in de regio pech hebben en dat alles binnen de bestaande normen blijft.” Van der Meer: “Voor trillingen bestaat op dit moment überhaupt geen wetgeving. Voor geluidsoverlast zijn er wel wettelijk vastgelegde normen, maar als maatregelen tegen die overlast te duur worden mogen er uitzonderingen op die normen worden gemaakt. En qua vervoer van gevaarlijke stoffen wordt er in de plannen nu berekend dat er net onder de wettelijke normen wordt gebleven, maar daar is amper controle op. Vervoerders van die stoffen hoeven maar eens in de vijf jaar aan Prorail te rapporteren, dus het kan jarenlang duren voordat er iets aangepast wordt.”

Behalve de plannen met het spoorboekloze rijden gaat het Rijk ook uit van een behoorlijke stijging van het goederenvervoer via het spoor in de toekomst. Om die twee redenen zijn er nieuwe routes voor het goederenvervoer richting Duitsland nodig. Veel van die goederentreinen van de Rotterdamse haven naar het Ruhrgebied zullen over de Betuweroute gaan, maar dat levert een probleem op: de Duitsers zagen de Nederlandse plannen voor de Betuweroute nooit zo zitten en hebben de capaciteit van het spoor aan de Duitse kant dus niet vergroot. Den Haag moest iets anders bedenken en kwam daarom met de noordelijke route via de zogenaamde IJssellijn en Twentelijn op de proppen. Als de plannen doorgaan rijden er straks vanaf Elst richting Arnhem en Zutphen heel wat goederentreinen over bestaand spoor door soms dichtbevolkte gebieden. En die plannen gààn door, er moet alleen nog worden gekozen tussen enkele varianten via Twentelijn of Twente kanaallijn.

Bewoners, bestuurders en belangengroepen uit de regio betwijfelen sterk of er wel voldoende geld in de plannen is uitgetrokken voor veiligheid en het voorkomen van overlast. Ook in de Tweede Kamer zelf werd al een behoorlijk aantal moties over het onderwerp behandeld. Johan Laman Trip (RONA): “Het plan gaat volgens onze berekening uiteindelijk veel meer kosten dan de 2,8 miljard die er nu voor is gereserveerd. Ook kun je afvragen of het goederenvervoer vanuit Rotterdam wel zo gaat toenemen als in het plan wordt voorgesteld. Er zijn genoeg redenen om aan te nemen dat die groei helemaal niet zo sterk zal zijn. Maar als het aan het ministerie ligt gaat alles gewoon door. Het is echt een staaltje bestuurlijke arrogantie, want de zorgen uit de regio en in de Tweede Kamer worden gewoon genegeerd. We zijn helemaal niet tegen het spoorboekloze rijden, maar vragen ons sterk af of er wel voldoende waarborgen zijn.”

Ook bestuurlijk Oost-Nederland is niet van plan de plannen zonder slag of stoot te laten passeren. Door het Gelderse Zutphen zullen straks veel goederentreinen gaan rijden. Wethouder Patricia Withagen: “Dat gaat hoe dan ook tot overlast leiden voor burgers. Wij hebben er dan ook als regio voor gepleit om in te zetten op meer gebruik van de binnenvaart en de Betuweroute. Helaas hebben moties van die strekking in de Tweede Kamer niet het gewenste resultaat gehad. We maken ons grote zorgen over de gevolgen en zijn bang dat er niet genoeg geld is voor voldoende maatregelen. We hebben constructief meegedacht en snappen best dat er in het landsbelang keuzes moeten worden gemaakt, maar we moeten het hier wel kunnen uitleggen. We willen geen afvoerputje worden.”